افزودن موضوع چاپ دوم علاوه بر این نسخه کامل برای اولین بار از موضوع به پایان رسید افزودن موضوع های فعال

سنت و مثال ها

• تشبیه مسلمان به درخت خرما (اولین نسخه)

بقلم: استاد هلال الشریف (سوریه) - 2012-04-02

تشبیه مسلمان به درخت خرما

 

 

 

 

 

 

عبدالله بن عمر رضی الله عنهما می گوید: نزد رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم نشسته بودیم، ایشان فرمود: درختی که مانند شخص مسلمان است را به من بگویید این درخت برگهایش نمی ریزد و چنین و چنان نمی شود، و همیشه میوه می دهد».

 

ابن عمر میگوید: به دلم آمد که درخت خرماست، اما وقتی دیدم که ابوبکر و عمر چیزی نمی گویند، سخن را ناپسند دانستم، وقتی کسی چیزی نگفت: رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم فرمود: آن، درخت خرماست» وقتی بلند شدیم به عمر گفتم: پدرجان! سوگند به خدا در دلم خطور کرد که آن درخت خرماست عمرگفت: چرا چیزی نگفتی؟ گفتم: دیدم که شما چیزی نمی گویید سخن گفتن راناپسند دانستم، عمر گفت: اگر تو آن را می گفتی برایم از چنان و چنان با ارزش تر بود» (بخاری 61 و 62 و 73 و 4698 و مسلم 2811) 

 

 

وجه تشابه بین مؤمن و درخت خرما:

امام ابن قیم جوزی رحمه الله می گوید: در «الفتاح در السعادة» 2/116-121 می گوید: درخت خرما یکی از نشانه های الهی است و دارای شگفتی های فراوانی است . دارای عجایبی است که انسان رابه حیرت می اندازد،  درخت خرما مانند انسان نر و ماده دارد و برای بارور شدن آن عمل لقاح انجام می گیرد از این رو از سایر درختان بیشتر به انسان شباهت دارد و از چند جهت این درخت مانند انسان مؤمن است:

 

1ـ محکم بودن اصل و ریشه آن در زمین، و مانند درختانی نیست که ( از روی زمین کنده شده و استقراری ندارد) ‭}‬اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ اْلأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ‭{‬(إبراهيم: 26).

 

2ـ میوه این درخت (خرما) شیرین و خوش طعم و برای همه مفید است ، همین طور مؤمن خوش سخن و درستکار است و هم برای خود و هم برای دیگران مفید و سودمند است.

 

3ـ درخت خرما همیشه سرسبز است و برگهایش در زمستان و تابستان قامت آن را پوشانده و تزئین کرده است، همین طور لباس زیبای تقوا همواره برتن مؤمن می درخشد.

 

4ـ به راحتی می توان میوه خرما را از درخت چید، نخل هایی که کوتاه هستند نیازی نیست که کسی بالای آن برود اما نخل هایی که بلند هستند بالا رفتن برآن آسان است بر خلاف دیگر درخت های بلند که به راحتی نمی شود برآن بالا رفت، و تنه نخل چنان است که از اول تا آخر گویا برتنه اش پله هایی تدارک دیده شده که به راحتی انسان بالای آن می رود، همچنین خیر و خوبی مؤمن به راحتی به دیگران می رسد.

 

5ـ میوه نخل از سودمند ترین میوه های جهان است، خرمای تازه به عنوان میوه ای تازه و شیرین مصرف می شود و خرمای خشک را به عنوان غذا و خشکبار استفاده می کنند، و درادویه و نوشیدنی ها از آن استفاده می شود.

 

6ـ نخل در برابر بادها از همه درختان مقاوم تر است و از همه درختان در برابر تشنگی و بی آبی مقاومت بیشتری می نماید، و همین طور مؤمن در برابر سختی ها و بلاها صبور و شکیباست و بادهای مشکلات او را متزلزل نمی کند.

 

7ـ تمام اجزای نخل مفید است ، میوه آن مفید است و تنه آن برای سقف خانه ها و غیره بکار می آید و شاخه های آن به جای نی در سقف خانه ها استفاده می شود و روزنه ها با آن بسته میشود و از برگهای آن سبد و حصیر و غیره درست می شود و لیف آن منافعی دارد که برای همه معلوم است.

 

8ـ هر چند عمر نخل بیشتر شود خیر آن بیشتر می شود و میوه آن بهتر می گردد همین طور مؤمن هر چند عمرش بیشتر شود خیر و خوبی اش بیشتر می گردد و کارش نیکوتر میشود.

 

9ـ قلب نخل (مغز داخلی نخل که به پنیرک نخل معروف است) از بهترین و پاک ترین و شیرین ترین قلب هاست و این فقط مختص نخل خرماست و همین طور قلب مؤمن از پاکترین قلب هاست.

 

ـ منفعت نخل به طور کلی از بین نمی رود، بلکه اگر از جهتی نفع او به پایان برسد از جهتی دیگر برای مردم سودمند است، حتی اگر در سالی میوه ندهد مردم از شاخ و برگ ولیف آن استفاده می نمایند و همین طور مؤمن از خصلت نیکو کاملاً تهی و خالی نمی گردد، اگر در زمینه ای خصلت های خیر و نیک او ازبین رفته باشد در زمینه ای دیگر خصلت های نیک در او وجود خواهد داشت، پس همواره خیر مؤمن چیزی است که به آن امید بسته میشود و از شر او مردم در امان خواهند بود، چنان که رسول اکرم ص می فرماید: «بهترین شما کسی است که مردم به خیر و نیکی او امید دارند و از شر او در امان هستند، و بدترین شما کسی است که خیری در او نیست و مردم از شر او در امان نیستند» (ترمذی 2262 و مسند احمد 2/378 و 368)  

 

 

فوائد حدیث:

حافظ بن حجر در فتح الباری 1/146-147) می گوید:

 

1ـ در این حدیث به فهمیدن علم تشویق شده است.

 

2ـ و دراین حدیث اشاره شده که شرم و حیا مستحب است به شرطی که به از بین رفتن مصلحت نیانجامد ، از این رو عمر آرزو می کرد که ای کاش فرزندش سکوت نمی کرد.

 

3ـ حدیث دلیلی است بر برکت درخت خرما و فواید آن.

 

4ـ و در این حدیث اشاره شده که برای بهتر فهمیدن، از مثال استفاده شود و مفاهیم با تصویر واقعی مطرح شود تا در اذهان رسوخ نماید».

 

5ـ و همچنین اشاره شده که تشبیه کردن چیزی، به چیزی دیگر به معنی این نیست که باید هر دو چیز از همه جهات یکی باشند، بنابراین هیچ یک از جمادات نمی تواند مانند مؤمن باشد.

 

6ـ و در حدیث اشاره شده که به بزرگترها باید احترام گذاشت و پدر را در سخن گفتن مقدم کرد و نباید قبل از آن که پدر چیزی بگوید پسر سخن بگوید حتی اگر حرفش درست باشد.

 

7ـ و از حدیث ثابت می شود که گاهی عالم بزرگ مطلبی را نمی داند و کسی که از او کوچکتر است آن را می داند، چون علم فضل الهی است و استعدادی است که خداوند به هر کسی که بخواهد می بخشد.

 

 

 

 

 

 

صحيفه صادقه در رسانه ها



توييتر صادقه

مفاهيمى كه لازم است اصلاح شوند

فيسبوك صادقه



خبرنامه

ايميل خود را وارد كنيد تا آخرين اخبار به ايميل شما فرستاده شود

سنت و فضائل اخلاقى    در اين نسخه

موبايل صادقه

شماره تلفن را براي دريافت سنت گنجهای وارد كن

un4web.com طراحی و برنامه نويسی : شركت متحده

مقالات و پژوهش های منتشر شده لزوما مجله ديدگاههاي نمايندگی نيست